SMART-waarden lezen voordat het tikt
Vrijwel elke gegevensdrager houdt een logboek over zichzelf bij. Die waarden zijn uit te lezen, en in veel gevallen kondigt een storing zich daar weken van tevoren aan — u moet alleen weten waar u naar moet kijken.
Wat SMART is en wat het niet is
SMART is een zelfbewaking die schijven al decennia meebrengen. Zij telt gebeurtenissen: hoe vaak een sector opnieuw moest worden toegewezen, hoe vaak een leesbewerking mislukte, hoeveel bedrijfsuren er verstreken zijn, hoe warm het werd.
Wat SMART niet kan: een voorspelling doen. Een schijf met onberispelijke waarden kan morgen uitvallen, en een schijf met opvallende waarden kan nog jaren draaien. De totaalbeoordeling „status: OK" die veel programma’s tonen, is daarom weinig waard — die slaat vaak pas aan als het allang te laat is. Zeggingskracht hebben de afzonderlijke waarden.
De waarden die bij harde schijven tellen
Opnieuw toegewezen sectoren
De schijf heeft een plek als onbruikbaar herkend en door een reserve vervangen. De belangrijkste afzonderlijke waarde die er is. Een handvol over de jaren is onopvallend — stijgt het aantal daarentegen binnen weken, dan is de gegevensdrager in verval.
Zwevende sectoren
Plekken die zich bij het lezen als problematisch hebben getoond, maar nog niet zijn vervangen. Zij zijn de voorbode van de eerste categorie en een zeer ernstig teken, omdat daar juist gegevens kunnen liggen.
Niet-corrigeerbare sectoren
Plekken die definitief niet meer gelezen konden worden. Hier zijn al gegevens verloren.
Leesfoutpercentage en zoekfoutpercentage
Voorzichtig met de interpretatie: sommige fabrikanten schrijven in deze velden ruwe getallen die van huis uit enorm ogen en niets betekenen. Zeggingskracht heeft alleen de verandering in de tijd.
Bedrijfsuren en inschakelcycli
Op zich geen waarschuwingssignaal, maar wel context. Een schijf met een vijfcijferig urenaantal in een RAID is een kandidaat voor de volgende uitval — en voor de vraag of de back-up actueel is.
Temperatuur
Blijvend hoge temperaturen verkorten de levensduur. Interessanter dan de momentwaarde is het maximum dat de schijf ooit heeft gezien.
Bij SSD’s telt iets anders
Slijtagegraad
Geeft aan hoeveel van het voorziene schrijfvermogen verbruikt is. Bij normaal gebruik blijft deze waarde jarenlang onopvallend; in servers en bij continu schrijvende toepassingen kan zij een onderwerp worden.
Geschreven datahoeveelheid
Vergelijk de werkelijk geschreven hoeveelheid met wat de fabrikant voor de levensduur opgeeft. Dat is de eerlijkste maatstaf voor slijtage.
Reserveblokken
SSD’s houden reservecellen achter de hand. Neemt die voorraad af, dan wordt het tijd — bij flashgeheugen gaat het dan vaak snel.
Onverwachte stroomuitval
Een hoge teller wijst op abrupt onderbroken voeding. Dat is de meest voorkomende oorzaak van beschadigde vertaaltabellen en daarmee van SSD’s die plotseling met een verkeerde capaciteit opduiken.
Wanneer u moet handelen
Zodra opnieuw toegewezen of zwevende sectoren opduiken en het aantal groeit, geldt: veiligstellen, nu, en wel voordat er iets anders wordt ondernomen. Geen klonen met boordmiddelen, geen testprogramma, geen defragmentatie — dat alles zorgt voor belasting op een schijf die net laat zien dat hij belasting niet meer goed verdraagt.
En de belangrijkste zin over dit onderwerp: maakt de schijf al geluiden, dan is SMART niet meer de vraag. Dan is het tijd om de stekker eruit te trekken.
Een praktische tip
Kort beantwoord.
Mijn programma zegt „status: goed". Kan ik daarop vertrouwen?
Slechts beperkt. De totaalbeoordeling slaat vaak pas aan als grenswaarden zijn overschreden — en die zijn door de fabrikant ruim gekozen. Kijk naar de afzonderlijke waarden, vooral naar opnieuw toegewezen en zwevende sectoren.
Kun je defecte sectoren repareren?
Nee. De schijf vervangt ze intern door reserveplekken — er wordt niets gerepareerd, en de gegevens die daar stonden zijn in de regel verloren. Programma’s die iets anders beloven, schuiven het probleem vooruit.
Mijn schijf tikt, maar toont goede SMART-waarden. Hoe kan dat?
Omdat de zelfbewaking moet worden uitgelezen — en een schijf met mechanische schade levert vaak helemaal geen of verouderde waarden meer. Het geluid is in dat geval de betrouwbaardere informatie.
Wij bekijken uw gegevensdrager.
De Economy-diagnose is kosteloos. U hoort wat er mogelijk is voordat er iets kost — en wat het zou kosten, staat vooraf zwart op wit vast.
Wasserweg 8–10 · 60594 Frankfurt am Main