Basiskennis

Bestandssysteem- of ruwe dataredding?

Twee reddingen van dezelfde omvang kunnen tot heel verschillende resultaten leiden: de ene keer de volledige mapstructuur met namen en datum, de andere keer 40.000 doorgenummerde beelden zonder samenhang. Het verschil zit niet in de inspanning, maar in de vraag of het bestandssysteem nog leesbaar was.

Wat een bestandssysteem eigenlijk is

Een gegevensdrager slaat geen bestanden op. Hij slaat blokken op. Welke blokken bij elkaar horen, hoe het resulterende bestand heet, in welke map het staat en wanneer het voor het laatst is gewijzigd — dat alles staat in een eigen beheerstructuur: het bestandssysteem. NTFS houdt daarvoor de Master File Table bij, APFS en HFS+ werken met catalogusbomen, ext4 met inodes, exFAT en FAT32 met toewijzingstabellen.

Dat beheer is klein — vaak minder dan één procent van de capaciteit — en het staat op vaste plaatsen. Juist dat maakt het kwetsbaar: een korte stroomuitval op het verkeerde moment, een afgebroken kopieerbewerking of een paar defecte sectoren op de verkeerde positie kunnen het onbruikbaar maken, terwijl 99 procent van de eigenlijke gegevens onaangeroerd is.

Bestandssysteemredding: het beheer repareren

Is de structuur nog gedeeltelijk aanwezig, dan wordt zij gereconstrueerd. Bestandssystemen houden op meerdere plaatsen reservekopieën van hun belangrijkste tabellen bij; vaak laat zich uit fragmenten weer een volledige boom samenstellen.

Het resultaat is de beste vorm van redding: mapstructuur, bestandsnamen, tijdstempels en — doorslaggevend — de juiste volgorde van de blokken, ook bij sterk gefragmenteerde bestanden. Een videobestand van 30 GB dat over de halve gegevensdrager verspreid ligt, komt alleen zo weer bij elkaar.

Ruwe dataredding: naar patronen zoeken

Is het beheer niet meer te redden, dan blijft de weg via de inhoud zelf. Vrijwel elk bestandsformaat heeft een karakteristieke handtekening aan het begin — JPEG, PDF, ZIP, MP4 en honderden andere zijn aan hun eerste bytes te herkennen. De software doorzoekt de hele gegevensdrager naar zulke beginpunten en snijdt vandaar tot het herkenbare einde eruit.

Dat werkt verrassend goed — met drie bekende beperkingen. Namen en mappen zijn weg, omdat ze nooit in de inhoud stonden maar in het beheer. Tijdstempels ontbreken om dezelfde reden. En gefragmenteerde bestanden worden onvolledig of verkeerd samengesteld, omdat een zoektocht naar handtekeningen niet kan weten waar een bestand op de gegevensdrager wordt voortgezet.

Daarom levert een ruwe dataredding bij foto’s en video’s van camera’s vaak zeer goede resultaten — zulke kaarten worden in grote aaneengesloten stukken beschreven, waardoor de bestanden aaneengesloten liggen. Op een jarenlang gebruikte systeemschijf met veel kleine, vaak gewijzigde documenten valt het resultaat duidelijk onrustiger uit.

Wat dat voor uw verwachting betekent

Wordt een redding aangekondigd als ruwe dataredding, reken dan op tijd om te sorteren. U krijgt uw inhoud terug, maar niet uw ordening. Wie een bepaald bestand zoekt, moet vooraf zeggen welk — er gericht naar zoeken hoort bij het werk.

Waarom de volgorde in het lab vastligt

  1. 01

    Eerst veiligstellen

    Sectorgewijze kopie van de gegevensdrager. Al het overige gebeurt op die kopie, nooit op het origineel.

  2. 02

    Daarna het bestandssysteem beoordelen

    Laat de beheerstructuur zich geheel of gedeeltelijk reconstrueren? Dat is altijd de eerste poging, omdat het resultaat onvergelijkbaar veel beter is.

  3. 03

    Daarna ruwe data

    Pas als de structuur niet meer te herstellen is, wordt naar handtekeningen gezocht — vaak aanvullend, om bestanden op te halen die in de boom ontbreken.

  4. 04

    Als laatste controleren

    Steekproeven openen. Een bestand dat er wel is maar niet opengaat, is geen gered bestand.

Veelgestelde vragen

Kort beantwoord.

Waarom heten mijn geredde foto’s nu „file0001.jpg"?

Omdat ze via een ruwe dataredding zijn gevonden. De bestandsnaam stond nooit in de afbeelding, maar in de beheerstructuur van het bestandssysteem — en die was niet meer te reconstrueren. De beeldinhoud zelf staat daar los van.

Kan de bestandsnaam achteraf worden hersteld?

Niet uit de afbeelding zelf. Soms helpen de metagegevens binnen in het bestand — camera’s schrijven opnamedatum en model erin, kantoordocumenten vaak auteur en titel. Daaruit valt een bruikbare sortering te bouwen, maar niet de oorspronkelijke naam.

Is een ruwe dataredding goedkoper?

Nee — bij ons richt de prijs zich naar het storingsbeeld van de gegevensdrager, niet naar de methode. Welke weg mogelijk is, blijkt pas uit de diagnose.

Een concreet geval?

Wij bekijken uw gegevensdrager.

De Economy-diagnose is kosteloos. U hoort wat er mogelijk is voordat er iets kost — en wat het zou kosten, staat vooraf zwart op wit vast.

Wasserweg 8–10 · 60594 Frankfurt am Main